«“Εφηβεία και σχολική ζωή” – Εκπαιδευτικό υλικό για εφήβους» | 11η ΠΣΦΠ (εισήγηση, βίντεο)

11η Πανελλήνια Συνάντηση Φορέων Πρόληψης της Εξάρτησης, «ΣυμΠλέοντας, Ξαναχτίζουμε Κοινότητες», Ερμούπολη, Σύρος, 18 – 21 Οκτωβρίου 2017
«“Εφηβεία και σχολική ζωή” – Εκπαιδευτικό υλικό για εφήβους» 

Κ. Φυλακτού, Γ. Τερζοπούλου, Τ. Κουφοκώτσιος, Μ. Κυριακίδου, Κέντρο Πρόληψης των Εξαρτήσεων και Προαγωγής της Ψυχοκοινωνικής Υγείας «Πυξίδα», Θεσσαλονίκη, Αθήνα, Ελλάδα

Προφορική ανακοίνωση στην ενότητα: «Δημιουργώντας εργαλεία πρόληψης»

Περίληψη

Στην προσπάθεια να χρησιμοποιηθούν καινούρια εκπαιδευτικά υλικά, κατάλληλα στις σχολικές συνθήκες και στην τρέχουσα καθημερινότητα, το Κέντρο Πρόληψης «ΠΥΞΙΔΑ» διαμόρφωσε το 2014 ένα εκπαιδευτικό υλικό που στοχεύει στην προσωπική ανάπτυξη των εφήβων, μέσα στο σχολικό περιβάλλον.

Βασικοί στόχοι του υλικού είναι η ανάπτυξη προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων των εφήβων, η αναγνώριση και έκφραση δυσκολιών στο σχολείο, η ενσωμάτωση στη σχολική κοινότητα.

Η θεματολογία που συνθέτει το υλικό εστιάζεται στις ανάγκες και στις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι έφηβοι. Πιο συγκεκριμένα αναπτύσσονται: «Η εφηβεία και οι αλλαγές που προκαλεί», «Ομοιότητα και διαφορετικότητα», «Η σχέση με τους συνομήλικους», «Σχέσεις με το σχολικό πλαίσιο και τους καθηγητές», «Αναγνώριση και έκφραση συναισθημάτων», «Έρωτας και σεξουαλικότητα», «Ανάπτυξη κριτικής σκέψης», «Δεξιότητες αντίστασης στην πίεση των συνομηλίκων», «Όνειρα και επιθυμίες».

Κατά την εφαρμογή, οι έφηβοι έχουν τη δυνατότητα να δουλέψουν με τον εαυτό τους  και τις σχέσεις τους μέσα στη σχολική κοινότητα. Το πρόγραμμα υλοποιείται στο πλαίσιο των προγραμμάτων project και Αγωγή Υγείας. Στη σχολική χρονιά 2016-2017 χρησιμοποιείται και για τη θεματική εβδομάδα.
Οι δραστηριότητες που χρησιμοποιούνται, επιλέχθησαν, ώστε να μπορούν να αξιοποιηθούν από τους εκπαιδευτικούς στις ανάγκες και στις δυσκολίες του σχολικού πλαισίου.

Βασική προϋπόθεση για την εφαρμογή του εργαλείου από τους εκπαιδευτικούς στην τάξη, είναι η εκπαίδευσή τους σε σεμινάριο που διεξάγει το Κέντρο Πρόληψης, όπου ακολουθούνται βιωματικές τεχνικές και διαδικασίες ομάδας.

Οι αξιολογήσεις εφαρμογής αναφέρονται στη θετική ανταπόκριση στους μαθητές, στη σημασία του εύρους των θεματικών που καλύπτονται, στην ενίσχυση των σχέσεων μεταξύ των μαθητών και των καθηγητών τους.

Παρουσίαση

Εισήγηση

Το εκπαιδευτικό υλικό για μαθητές γυμνασίου «Εφηβεία και σχολική ζωή»  διαμορφώθηκε το 2014, με στόχο την υλοποίηση του στο πλαίσιο των προγραμμάτων project και αγωγής υγείας.

Με δεδομένο ότι από το Σεπτέμβριο του 2011 οι ερευνητικές εργασίες θεσμοθετούνται  ως διακριτή ενότητα του υποχρεωτικού προγράμματος του Νέου Λυκείου (ΥΠΔΜΘ 2011:13. ΦΕΚ 1213 τ.χ. Β/2011) και από το 2013 έχουν ενταχθεί και στο πρόγραμμα του Γυμνασίου, το Κ.Π. «ΠΥΞΙΔΑ» επεδίωξε με το συγκεκριμένο υλικό να ανταποκριθεί στις νέες συνθήκες.

Σκεπτικό του προγράμματος

Το πρόγραμμα απευθύνεται σε έφηβους και οι δραστηριότητες στοχεύουν στην ενίσχυση της ψυχοκοινωνικής τους υγείας. Στις συναντήσεις αναπτύσσονται θέματα, όπως η διαχείριση της ομάδας, η βιωματική μάθηση, η ενίσχυση της συνεργατικής μάθησης, η ανάπτυξη προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων όπως η διαχείριση συναισθημάτων, η επικοινωνία, η κριτική σκέψη, οι αποφάσεις κτλ.

Το πρόγραμμα διαμορφώθηκε με βάσει τις ανάγκες των εφήβων και την αλληλεπίδραση τους με τους «σημαντικούς άλλους» στο σχολικό πλαίσιο.

Γενικοί στόχοι του προγράμματος

  • Επαφή των εφήβων με τον εαυτό τους.
  • Ανάπτυξη προσωπικών και κοινωνικών δεξιοτήτων: συνεργασία, ομαδική δουλειά, κριτική σκέψη, αποφασιστικότητα, διαχείριση συναισθημάτων.
  • Αναγνώριση και έκφραση δύσκολων συμπεριφορών.
  • Εξοικείωση των μαθητών με το νέο σχολικό πλαίσιο.
  • Ομαλότερη λειτουργία της ομάδας της τάξης.

Περιεχόμενα

1η Συνάντηση:  Ας γνωριστούμε – ποιοι είμαστε;  (Γνωριμία με την ομάδα μου)

2η συνάντηση: Φτιάχνουμε τους κανόνες της ομάδας μας (Συμβόλαιο λειτουργίας της ομάδας του προγράμματος)

3η Συνάντηση: Εγώ ο έφηβος- ποιος είμαι; Τι θέλω; (Εφηβεία και αλλαγές)

4η Συνάντηση: Όμοιος ή διαφορετικός; (Ομοιότητα – διαφορετικότητα)

5η Συνάντηση: Εγώ και οι άλλοι (Σχέσεις με τους συνομηλίκους)

6η Συνάντηση: Η ζωή μου στο σχολείο (Το πλαίσιο του σχολείου και η σχέση μου με φίλους και καθηγητές)

7η Συνάντηση: Τα συναισθήματά μου κι εγώ (Αναγνώριση και έκφραση συναισθημάτων)

8η Συνάντηση: Ο έρωτας στα χρόνια του σχολείου (Ο έρωτας και η σεξουαλικότητα στη ζωή των εφήβων)

9η Συνάντηση: Μπορώ να αποφασίσω για μένα (Κριτική σκέψη)

10η Συνάντηση: Μπορώ να πω όχι – δύσκολές συμπεριφορές κι εγώ (Δεξιότητες αντίστασης)

11η Συνάντηση: Όνειρα κι επιθυμίες – βάζω στόχους και προχωρώ (Έκφραση επιθυμιών και στοχοθεσία)

12η Συνάντηση: Αποχαιρετώ το πρόγραμμα, αλλά συνεχίζω… (Κλείσιμο προγράμματος)

Αναλυτικότερα οι συναντήσεις:

1η συνάντηση:  Ας γνωριστούμε – ποιοι είμαστε;

Στόχοι:

  • Γνωριμία με την ομάδα και τους συμμετέχοντες.
  • Επαφή με το θέμα του προγράμματος.

Βασικές  Δραστηριότητες:

  • Ακροστιχίδα Ονομάτων.
  • Προσδοκίες.

2η συνάντηση: Φτιάχνουμε τους κανόνες της ομάδας μας

Στόχος:

  • Καθορισμός των κανόνων λειτουργίας της ομάδας.

Βασικές  Δραστηριότητες:

  • Συμβόλαιο.
  • Τι θέλω…
  • Τι δε θέλω…

3η συνάντηση: Εγώ ο έφηβος- ποιος είμαι; Τι θέλω;

Στόχοι:

  • Επαφή με τα χαρακτηριστικά και τις ανάγκες της εφηβείας.
  • Ομοιότητες και διαφορές στην εφηβεία.

Βασική  Δραστηριότητα:

  • Πώς είμαι τώρα… Πώς φαντάζομαι ότι θα είμαι…

4η συνάντηση: Όμοιος ή διαφορετικός;

Στόχοι:

  • Δημιουργία οικειότητας, εμπιστοσύνης και συνοχής στην ομάδα.
  • Όμοια και διαφορετικά χαρακτηριστικά στην εφηβεία.
  • Ανάδειξη της μοναδικότητας του κάθε έφηβου.

Βασικές  Δραστηριότητες:

  • Το δέντρο μου.
  • Είμαι ξεχωριστή/ος γιατί… Μοιάζω σε…

5η συνάντηση: Εγώ και οι άλλοι

Στόχοι:

  • Ανάπτυξη συνοχής με τα μέλη της ομάδας.
  • Ο ρόλος της παρέας στην εφηβεία.
  • Ανάδειξη χαρακτηριστικών που μας ενώνουν σε μια παρέα.

Βασική  Δραστηριότητα:

  • Οι άλλοι και οι επιλογές μου…

6η συνάντηση:  Η ζωή μου στο σχολείο

Στόχοι:

  • Αναγνώριση της θέσης των εφήβων στο σχολείο.
  • Επαφή με τους άλλους στο σχολείο.
  • Προσπάθεια να κινητοποιηθούν οι μαθητές να κάνουν κάτι  για το σχολείο.

Βασική  Δραστηριότητα:

  • Εκπομπή: «Πώς θέλω να είναι το σχολείο μου…»

7η συνάντηση: Τα συναισθήματά μου κι εγώ

Στόχοι:

  • Ικανότητα αναγνώρισης συναισθημάτων.
  • Επαφή και διαχείριση συναισθημάτων.
  • Έκφραση και διαχείριση συναισθηματικών καταστάσεων.

Βασικές  Δραστηριότητες:

  • Η αλφαβήτα των συναισθημάτων.
  • Τα συναισθήματά μου ανάλογα την περίπτωση.

8η συνάντηση: Ο έρωτας στα χρόνια του σχολείου

Στόχοι:

  • Δυνατότητα έκφρασης των εφηβικών  απόψεων για τον έρωτα.
  • Ανάδειξη των προβληματισμών των εφήβων σχετικά με τον έρωτα σε αυτήν την ηλικία.

Βασική  Δραστηριότητα:

  • Έρωτας, Συναισθήματα, Δυσκολίες, Επιθυμίες.

9η συνάντηση: Μπορώ να αποφασίσω για μένα

Στόχοι:

  • Αναγνώριση των προσωπικών πεποιθήσεων.
  • Αναγνώριση του πόσο σημαντικό είναι να μπορώ να παίρνω αποφάσεις για τον εαυτό μου.

Βασική  Δραστηριότητα:

  • «Μπορώ να τα καταφέρω όταν…», «Δυσκολεύομαι να τα καταφέρω όταν…»

10η συνάντηση: Μπορώ να πω όχι – δύσκολες συμπεριφορές κι εγώ

Στόχοι:

  • Διερεύνηση  του τρόπου που ενεργούν οι έφηβοι σε δύσκολες  στιγμές.
  • Ενίσχυση της αυτοεκτίμησης των μαθητών, ώστε να μπορούν να  πουν όχι σε επιβλαβείς συμπεριφορές.

Βασική  Δραστηριότητα:

  • «Όταν οι άλλοι πιέζουν».

11η συνάντηση: Όνειρα κι επιθυμίες – βάζω στόχους και προχωρώ

Στόχοι:

  • Επαφή με την μέχρι τώρα πορεία του κάθε μαθητή στη ζωή του.
  • Αναγνώριση και έκφραση των επιθυμιών που έχουν οι μαθητές.
  • Προσπάθεια να τεθούν στόχοι για τη ζωή.

Βασικές  Δραστηριότητες:

  • Τα όνειρά μου…
  • Τι επιθυμώ από τους άλλους…

12η συνάντηση: Αποχαιρετώ το πρόγραμμα, αλλά συνεχίζω…

Στόχοι:

  • Οι μαθητές  αποχαιρετούν το πρόγραμμα.
  • Οι μαθητές αναγνωρίζουν και εκφράζουν τι πήραν από το πρόγραμμα.
  • Οι μαθητές θέτουν στόχους.

Βασική  Δραστηριότητα:

  • Τα εφόδια μου για τις δύσκολες στιγμές…
Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

w

Σύνδεση με %s